Bireysel Terapi

Bazen sorun tek bir cümleyle anlatılabilir: "Sürekli endişeliyim", "Hiçbir şeyden keyif alamıyorum", "Aynı ilişki hatalarını tekrar ediyorum." Bazen de tarif etmek zordur; yalnızca bir şeylerin yolunda gitmediği hissedilir. Bireysel terapi, her iki durumda da başlamak için uygun bir yerdir. Haftada bir, yalnızca sizin için ayrılmış ve kimsenin sizi yargılamadığı bir zaman diliminde, eğitimli bir psikologla birlikte düşüncelerinize, duygularınıza ve ilişkilerinize bakarsınız. Amaç size ne yapmanız gerektiğini söylemek değil; kendinizi daha iyi anlamanıza ve hayatınızı daha rahat sürdürebileceğiniz yollar bulmanıza eşlik etmektir.

Bireysel terapi kimler için?

Bireysel terapiye başvurmak için büyük bir kriz yaşıyor olmak gerekmez. Yetişkinlerin en sık başvurduğu konular şunlardır:

• Süreğen kaygı, panik atak, sağlık kaygısı
• Depresif ruh hâli, isteksizlik, değersizlik duyguları
• İlişkilerde tekrar eden sorunlar, yalnızlık, sınır koyamama
• Kayıp ve yas
• İş stresi, tükenmişlik, karar vermekte zorlanma
• Özgüven sorunları, mükemmeliyetçilik
• Ayrılık, taşınma, ebeveyn olma gibi yaşam geçişleri
• Geçmişte yaşanmış zorlayıcı deneyimlerin bugüne etkileri

İlk görüşme nasıl geçer?

İlk görüşme bir tanışmadır. Sizi terapiye getiren konuyu, bunun ne zamandan beri sürdüğünü, hayatınızın genel düzenini ve terapiden beklentilerinizi konuşuruz. Siz de çalışma biçimimizi, seans süresini, gizlilik kurallarını ve aklınıza takılan her şeyi sorabilirsiniz. İlk görüşmenin sonunda nasıl bir yol izleneceğine dair ortak bir fikir oluşur. Bazen ilk birkaç görüşme, hedefleri netleştirmek için ayrılır.

Seanslarda neler yapılır?

Bireysel terapi tek bir yöntemle sınırlı değildir. Sorununuzun niteliğine göre farklı yaklaşımlar bir arada kullanılabilir. Bilişsel davranışçı terapi, düşünce ve davranış kalıplarını fark edip değiştirmeye odaklanır ve kaygı ile depresyonda etkilidir. Şema terapi, uzun süredir tekrar eden ilişki ve duygu örüntülerine bakar. Kabul ve kararlılık terapisi, zor duygularla savaşmak yerine onlarla birlikte değerlerinize uygun yaşamayı hedefler. Travma izleri belirgin olduğunda EMDR gibi yöntemler sürece eklenebilir. Hangi yaklaşımın size uygun olduğu, ilk görüşmelerden sonra birlikte belirlenir.

Seans süresi ve sıklığı

Bireysel seanslar genellikle elli dakika sürer ve çoğunlukla haftada bir yapılır. Düzenli bir ritim, terapide konuşulanların günlük hayata taşınmasını kolaylaştırır. Süreç ilerledikçe ve hedeflere yaklaşıldıkça seanslar iki haftada bire seyrekleştirilebilir. Terapinin toplam süresi kişiden kişiye değişir: Belirli bir soruna odaklanan çalışmalar birkaç ayda tamamlanabilir; daha köklü örüntüler üzerinde çalışmak daha uzun sürebilir.

Terapide değişim nasıl olur?

İlk haftalarda çoğu kişi, anlatabilmenin ve anlaşılmanın verdiği bir rahatlama hisseder. Ardından daha emek isteyen bir dönem başlar: Kaçınılan konulara bakmak, alışılmış tepkileri fark etmek, yeni davranışlar denemek. Bu dönemde zaman zaman zorlanmak, sürecin işlediğini gösterir. Zamanla duygularınızı daha rahat tanıdığınızı, ilişkilerinizde daha net olabildiğinizi ve zorlandığınızda kendinize nasıl destek olacağınızı bildiğinizi fark edersiniz.

Seanslar arasında

Terapide konuşulanlar seansla sınırlı kalmaz. Bazı yaklaşımlarda seanslar arasında küçük çalışmalar önerilir: bir düşünce kaydı tutmak, kaçındığınız bir durumda küçük bir adım atmak ya da günlük bir alışkanlığı değiştirmek gibi. Bu çalışmalar sizin gücünüze ve günlük düzeninize göre ayarlanır; yapamadığınız durumlar da bir sonraki seansın değerli konusu olur. Kimi zaman yalnızca bir hafta boyunca belirli bir duyguyu fark etmeye çalışmak bile, seansta konuşulacak çok şey ortaya çıkarır.

Terapiden en iyi biçimde yararlanmak için

Terapinin etkisini artıran birkaç basit alışkanlık vardır. Seanslara düzenli katılmak, aradaki süreyi kısa tutmak ve gelirken o hafta zihninizi en çok meşgul eden konuyu kısaca düşünmek bunların başında gelir. Seansta söylemekte zorlandığınız bir şey olduğunda, bunun zor olduğunu söylemek bile iyi bir başlangıçtır. Terapistinizden ne beklediğinizi, neyin işe yaradığını ve neyin yaramadığını paylaşmanız da süreci size göre ayarlamayı kolaylaştırır. Terapi bir performans değildir; iyi bir danışan olmak için çabalamanıza gerek yok, yalnızca dürüst olmanız yeterlidir.

Ne zaman psikiyatriste de başvurmak gerekir?

Şiddetli depresyon, yaşamın anlamsız geldiği ya da kendinize zarar verme düşüncelerinin olduğu dönemler, uzun süren uykusuzluk, gerçeklikten kopma hissi ya da yoğun dalgalanmalar söz konusuysa bir psikiyatristle de görüşmek gerekir. Bu durumlarda terapi ve psikiyatrik tedavi birlikte yürütülebilir. Acil bir durumda ise beklemeden en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın.

Gizlilik

Seanslarda konuşulan her şey gizlidir. Onayınız olmadan aileniz, iş yeriniz ya da başka hiçbir kurumla bilgi paylaşılmaz. Bu ilkenin istisnaları, sizin ya da bir başkasının hayatının ciddi tehlikede olduğu durumlar ve yasal zorunluluklardır; bunları ilk görüşmede açıkça konuşuruz. Seans notları da aynı özenle saklanır.

Sık sorulanlar